راهنماست كه هنگام فرود آيه « فَآتِ ذَالْقُرْبى حَقَّهُ » « 1 » ، پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) دخترش حضرت فاطمه ( عليها السلام ) را فراخواند و فدك را - كه بخش بهتر سرزمين‌هاى خيبر بود و برخى از يهود ، به او واگذار نمودند و به فرمان خدا ، ملك خالص او گرديد - به آن حضرت بخشيد . « 2 »

--> ( 1 ) - روم / آيه 38 . ( 2 ) - « فَآتِ ذَالْقُرْبى حَقَّهُ وَ الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ » روم / آيه 38 . پس حقّ خويشاوند و بينوا و در راه‌مانده را بده . . . در اين آيه ، خدا به پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) فرمان مىدهد كه حق نزديكانش را به آنان بدهد ؛ اينك بايد ديد ، نزديكان او كيانند و « حقِّ » آنان چيست ؟ روشن است كه منظور از نزديكان پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) در اين‌گونه آيات ، عبارتند از : على ، فاطمه ، حسن و حسين ( عليهم السلام ) ؛ با اين بيان پيام صريح قرآن اين است كه : اى پيامبر ، حقوق اين چهره‌هاى ارجمند را - كه نزديك‌ترين خويشانت هستند - به آنان بده . در اين مورد آورده‌اند كه : با فرود اين آيه ، پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) « فدك » را به فاطمه ( عليها السلام ) وانهاد تا به‌هر صورتى كه مىخواهد آن را اداره كند و از آن بهرهور گردد . از امام باقر و صادق ( عليهما السلام ) نيز ، اين موضوع روايت شده‌است . به‌همين جهت اين حقيقت در ميان بزرگان شيعه ، مشهور است . افزون بر دانشمندان شيعه ، بسيارى از محدّثان اهل سنت نيز اين روايت را در مهم‌ترين منابع خويش آورده و بر درستى آن گواهى كرده‌اند ؛ براى نمونه : 1 . در « كنز العمّال » و مختصر آن - كه در حاشيه « مسند احمد بن‌حنبل » چاپ شده ، ضمن عنوان « صله رحم » از كتاب « اخلاق » - از « خدرى » آورده است كه : با فرود آيه « فَآتِ ذَالْقُرْبى حَقَّهُ » ، پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) خطاب به دخت فرزانه‌اش فرمود : « يا فاطِمَةُ لَكِ فَدَك ! » فاطمه جان ! « فدك » از اين پس از آنِ تو خواهد بود . 2 . « حاكم » در تاريخ خود ، و « سيوطى » در « الدّر المنثور » آورده‌اند كه : پس از فرود آيه : « فَآتِ ذَالْقُرْبى حَقَّهُ » ، پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) ، دخترش فاطمه ( عليها السلام ) را خواست و « فدك » را به‌فرمان خدا به او بخشيد . الدّر المنثور / ج 4 / ص 177 . 3 . « ابن ابىالحديد » در « شرح نهج‌البلاغه » بر آن است كه اين روايت ، از راه‌هاى گوناگون ديگر نيز روايت شده است كه : وقتى آيه « فَآتِ ذَالْقُرْبى حَقَّهُ » ، فرود آمد ، پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) ، فاطمه ( عليها السلام ) را فراخواند و « فدك » را به او بخشيد .